Spijsverteringsklachten en - ziekten komen veel voor in Nederland. Van relatief onschuldige klachten tot levensbedreigende ziekten. Sommigen klachten of ziekten kunnen ook samen gaan met PDS. In ieder geval telt, is de klacht nieuw, verergert hij of krijg je andere klachten, raadpleeg je (huis)arts.

Aambeien

Aan de binnenkant van de anus (het poepgat) zit een sponsachtig netwerk van aders. Als deze aders opzwellen en gaan uitstulpen noemen we dat aambeien. Aambeien kunnen in de anus zitten of naar buiten komen. We spreken dan van inwendige of uitwendige aambeien. Aambeien zijn onschuldig maar veel mensen hebben er in hun dagelijks leven last van. Vooral mensen boven de 50 jaar hebben aambeien. Zowel mannen als vrouwen kunnen aambeien krijgen. Aambeien ontstaan door een verhoogde druk op de aders net boven de anus, druk die o.a. ontstaat bij (te hard) persen, bij verstopping, veel hoesten, tijdens en na zwangerschap/bevalling en lang staan. 


Aften

In de mond kun je aften hebben, dit zijn kleine (vaak pijnlijke) blaasjes met een doorsnede van drie tot vier millimeter. De plekjes zijn grijswit of geel met een rode, ontstoken rand. Een op de vijf volwassenen heeft wel eens last van aften, door medicatie, verminderde weerstand of beschadiging van de mond door kauwen of een slecht passende gebitsprothese. Aften kunnen ook passen bij andere aandoeningen zoals coeliakie (glutenintolerantie), de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa (chronische darmontstekingen).

Blindedarmontsteking

Een blindedarmontsteking of appendicitis is een ontsteking van de appendix. De blinde darm zelf is niet ontstoken, maar het wormvormig aanhangsel (Appendix in het Latijn). De blinde darm zit op de overgang van de dunne darm naar de dikke darm, rechtsonder in de buik. Een blindedarmontsteking ontstaat meestal heel plotseling (acuut) en wordt daarom vaak acute blindedarmontsteking genoemd. Een blindedarmontsteking begint meestal met een plotselinge, hevige pijn rondom de navel en verspreidt zich naar rechtsonder in de buik. Daarnaast komen klachten voor als verminderde eetlust, misselijkheid en/of overgeven, pijn bij aanraken en loslaten van de buik, koorts en algeheel niet lekker voelen. Bij blindedarmontsteking wordt de appendix operatief verwijderd.

Buikpijn

Buikpijn is een pijnlijk gevoel in de boven- of onderbuik of soms zelfs in alle twee tegelijk, vaak ter hoogte van de maag en/of darmen. Soms verklaarbaar, maar ook heel vaak onverklaarbaar. De beleving van buikpijn is voor iedereen anders. De één voelt steken, de ander darmkrampen en weer een ander een opgeblazen gevoel of een dof, pijnlijk gevoel dat constant aanhoudt.

Buikpijn kan af en toe voorkomen, maar chronische buikpijn zonder duidelijk aanwijsbare reden komt ook veel voor.

Buikpijn kan vele oorzaken hebben:

  • Verstopping (obstipatie)

  • Diarree

  • Voedselallergieën en -overgevoeligheden (zoals lactose intolerantie of coeliakie)

  • Een gevoelige maag of darmen

  • Brandend maagzuur

  • Buikgriepvirus

  • Diverticulitis

  • Galstenen

  • Een chronische darmontstekingsziekte (IBD)

    • Ziekte van Crohn

    • Colitis ulcerosa

  • Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

  • Blaasontsteking

  • Menstruatie

  • Veel stress en spanningen

  • Te weinig slaap

  • Intensieve lichamelijke inspanning kort na het eten

  • Te veel eten

  • Te snel eten

  • Te vet of gekruid eten


Wanneer ga je naar de dokter met buikpijn? 

  • Als je nieuwe, acute of heftige buikpijn hebt, soms in combinatie met koorts of overgeven

  • Als er bloed bij je ontlasting zit

  • Ook als je ontlastingspatroon plotseling en blijvend anders is, of als je onverklaarbaar gewicht verliest, ga dan naar je huisarts.

Coeliakie

Coeliakie (spreek uit: seuliakíé) is een intolerantie voor gluten. Dat wil zeggen dat mensen met coeliakie gluten niet verdragen. Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut. Daarnaast is haver in Nederland vaak besmet met tarwe en het wordt daarom meestal ook niet verdragen door mensen met coeliakie. Voedsel dat gluten bevat, veroorzaakt bij mensen met coeliakie een beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm.

Op den duur kan de darmwand door contact met gluten ernstig beschadigd raken en zijn er geen darmvlokken meer over. Het oppervlak van de dunne darm is dan glad en te klein geworden. Hierdoor kunnen voedingsstoffen minder goed opgenomen worden. Het gevolg is dat men een tekort krijgt aan vitaminen en mineralen en in lichaamsgewicht afneemt.

Door de beschadiging van de darmwand bij coeliakie kunnen de volgende klachten ontstaan:

  • aanhoudende diarree

  • stinkende, vettige ontlasting die in de toilet vaak zogenaamde ‘remsporen’ veroorzaakt

  • een opgezette buik

  • buikpijn

  • overgeven

  • verminderde eetlust

  • soms komt juist verstopping voor

De behandeling van coeliakie bestaat uit het levenslang volgen van een glutenvrij dieet. Als dit dieet gevolgd wordt zullen de klachten langzaam verdwijnen.

Colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa betekent letterlijk een ontsteking van de dikke darm (colon = dikke darm, -itis = ontsteking), waarbij zweren gevormd worden (ulcerosa).

De precieze oorzaak van colitis ulcerosa is nog niet geheel bekend. Er zijn verschillende factoren die van invloed kunnen zijn op het ontstaan van colitis ulcerosa, zoals erfelijkheid, afweersysteem, stress, en roken.


De klachten en de ernst van de klachten kunnen per patiënt erg verschillen.

Onderstaande klachten komen vaak voor bij colitis ulcerosa:

  • Diarree, vaak met bloed en slijm

  • Buikpijn

  • Vermoeidheid

  • Gewichtsverlies

  • Moeite met het ophouden van de ontlasting

  • Een opgezette buik

  • Misselijkheid en minder eetlust

  • Koorts

Colitis ulcerosa is niet te genezen, maar wel te behandelen. De behandeling bestaat uit medicatie en soms een operatie. De behandeling heeft als doel om de ziekte rustig te houden (in remissie) en ontstekingen te voorkomen.

Ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte van de darm. De ziekte van Crohn noemt men, net als colitis ulcerosa, ook wel een inflammatory bowel disease (IBD).

Bij de meeste patiënten met de ziekte van Crohn zijn de dunne darm, de dikke darm, en/of de endeldarm ontstoken, maar er kan ook sprake zijn van ontstekingen in de rest van het spijsverteringskanaal. De ziekte kan voorkomen vanaf de mond tot aan de anus.

De oorzaak van de ziekte van Crohn is nog niet geheel bekend. Verschillende factoren spelen een rol  in het ontstaan van de ziekte. In elk geval is er sprake van een sterke reactie van het afweersysteem. Daarom wordt de ziekte van Crohn ook wel een auto-immuunziekte genoemd.

Het klachtenverloop van de ziekte van Crohn verschilt per patiënt. Buikpijn, diarree en moeheid zijn de meest voorkomende klachten. Vaak houdt de ziekte van Crohn zich redelijk rustig (in remissie), maar de klachten kunnen ook ineens opspelen. Dit noemt men een opvlamming van de ziekte. Tijdens een opvlamming ontstaan soms ook complicaties.

De ziekte van Crohn is niet te genezen, maar wel te behandelen. De behandeling bestaat uit medicatie en soms een operatie. De behandeling is vaak levenslang nodig en gericht op het verkrijgen van remissie (een rustige fase zonder ontstekingen). 

Darmkanker

Kanker kan op meerdere plekken in de darm ontstaan. Ongeveer 70% ontstaat in de laatste delen van de dikke darm, waarvan weer een derde in het allerlaatste deel: de endeldarm.

Darmkanker wordt in de medische wereld ‘colorectale kanker’ genoemd. Dit is de verzamelnaam voor tumoren in de dikke darm (colon) en de endeldarm (rectum).

Bij kanker is de celdeling in het lichaam verstoord. De cellen die door deze verstoorde celdeling ontstaan, hebben geen nut en hopen zich op. Bij darmkanker gebeurt dat in de darmen. Ze vormen een kwaadaardig gezwel, ook wel een tumor of kanker genoemd.

Darmkanker ontstaat uit poliepen. Vooral bij mensen boven de 50 jaar komen poliepen in de dikke darm vaak voor. De meeste poliepen in de darm zijn goedaardig en blijven dat ook. Slechts een klein aantal poliepen verandert in een kwaadaardig gezwel of tumor. Het is onbekend waarom sommige poliepen uitgroeien tot een tumor en andere niet.

De kans op darmkanker neemt toe met de leeftijd. Daarnaast spelen meerdere factoren een rol bij het ontstaan van darmkanker. Omgevingsfactoren zijn daarbij heel belangrijk.

Een gezonde leefstijl en gezonde voeding kunnen het risico op darmkanker verkleinen. Klachten zijn afhankelijk van de plaats van de tumor in de darm. De meest voorkomende klachten zijn: bloed of slijm bij de ontlasting, een veranderde stoelgang, buikpijn en gewichtsverlies. Deze klachten hebben echter lang niet altijd met darmkanker te maken. Ze kunnen ook een andere oorzaak hebben. Overleg bij aanhoudende klachten altijd met de huisarts. Deze kan inschatten of er reden is voor aanvullend onderzoek. Hoe eerder de darmkanker wordt ontdekt, hoe beter de behandelmogelijkheden zijn.

Er zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk bij darmkanker. Welke behandeling het beste is, is afhankelijk van verschillende factoren. Het stadium van de kanker is bijvoorbeeld erg belangrijk. Daarnaast spelen ook persoonlijke factoren een rol. Hoe goed is de lichamelijke conditie? Waar zit de darmtumor en eventueel de uitzaaiingen? En natuurlijk: wat wil iemand zelf? Vrijwel altijd is de eerste stap in de behandeling een operatie. Afhankelijk van het stadium van de darmkanker vindt daarna verdere behandeling plaats.

Diarree

Diarree is een waterdunne ontlasting. Mensen die last hebben van diarree hebben ook vaak meerdere keren per dag last van waterdunne ontlasting. Als de ontlasting alleen wat minder vast is dan normaal is dat niet direct diarree. Diarree wordt soms ook wel buikloop genoemd.

De ontlasting heeft bij diarree vaak een ander kleur en geur.

Afhankelijk van de oorzaak van de diarree kunnen ook andere klachten voorkomen zoals misselijkheid, braken, koorts, buikpijn, buikkrampen en een algeheel gevoel van ziek zijn.

Acute diarree als gevolg van een buikgriep of het eten of drinken van besmet voedsel of water geneest meestal vanzelf. Het is belangrijk om naar de huisarts te gaan als:

  • je hoge koorts hebt

  • er bloed bij de ontlasting zit

  • je hevige buikpijn of buikkrampen hebt

  • je erg suf bent

  • je heel weinig plast

Bij acute diarree is meestal geen behandeling nodig. De klachten verminderen vaak binnen enkele dagen. Als je last blijft houden van waterige ontlasting, buikkrampen en/of koorts kan de huisarts verder onderzoek doen. Als een bacterie of parasiet in de ontlasting wordt gevonden, kan de arts je soms een medicijn voorschrijven.

Bij chronische diarree is de behandeling afhankelijk van de oorzaak. Vaak kan de onderliggende ziekte behandeld worden zodat ook de diarree vermindert.

Divertikels, diverticulitis

Een divertikel is een uitstulping van de gehele wand van een hol orgaan, zoals de darm. Divertikels kunnen gaan ontsteken als er ontlasting achterblijft in de uitstulping. Diverticulitis is een ontsteking van één of meer divertikels in de darmwand. Divertikels geven meestal geen klachten. Klachten die wel kunnen optreden zijn vage buikpijn, buikkrampen, obstipatie en/of diarree. De klachten ontstaan vaak pas wanneer de divertikels gaan ontsteken.
Hoe het proces van diverticulitis zal verlopen, hangt af van waar de divertikels zich in de darm bevinden, de ernst van het ontstekingsproces en de aanwezigheid van complicaties.
Bij een milde diverticulitis gaat het vaak om pijn links onderin de buik. De pijn kan echter ook op andere plekken in de buik voorkomen. Hierbij kunnen de volgende symptomen aanwezig zijn:

  • buikpijn en buikkrampen: direct hevig of eerst wat zeurend en vervolgens hevig;

  • koorts;

  • opgezette buik;

  • veranderd ontlastingspatroon: diarree of juist obstipatie;

  • misselijkheid, met soms braken;

  • soms bloed- en/of slijmverlies bij de ontlasting.

Voor de aanwezigheid van divertikels in de darm is geen behandeling nodig. Klachten die eventueel ontstaan, gaan vaak vanzelf over. Het is wel belangrijk dat u uw ontlasting soepel houdt om de kans op een ontsteking te verkleinen. Soms is het nodig om tijdelijk vloeibaar te eten om de darmen tot rust te brengen.

Maagklachten, functionele

Wanneer er bij onderzoek geen afwijkingen worden gevonden voor maagklachten spreekt men van functionele maagklachten.

Ongeveer een op de vier mensen in Nederland heeft wel eens last van de maag. De oorzaak is dan vaak brandend maagzuur (reflux) of bijvoorbeeld een maagzweer. Soms zijn deze en andere aandoeningen door middel van onderzoek uitgesloten en blijven mensen toch maagklachten houden. Deze maagklachten waarvoor geen aanwijsbare oorzaak gevonden wordt, noemen we functionele maagklachten.

Klachten die voor kunnen komen bij een overgevoelige maag en een vertraagde maagontlediging zijn:

  • pijn in de bovenbuik

  • misselijkheid

  • opboeren en oprispingen

  • een opgeblazen gevoel

  • snel een vol gevoel hebben

  • soms braken

Functionele maagklachten zijn medisch gezien niet ernstig. Voor veel patiënten zijn de klachten echter erg vervelend en soms pijnlijk. Functionele maagklachten komen veel voor. De klachten hebben vaak grote invloed op het dagelijks leven.

Maagzweer

Bij een zweer is er een gat ontstaan in de beschermende slijmvlieslaag van de maag of twaalfvingerige darm. Door het gat in de slijmvlieslaag liggen de zenuwen in de bindweefsellaag ’open en bloot’. Als het zure maagsap met deze zenuwen in contact komt, veroorzaakt dat hevige pijn.

De naam ‘maagzweer’ wordt zowel gebruikt voor een zweer in de maag (ulcus ventriculi) als voor een zweer in de twaalfvingerige darm (ulcus duodeni). De twaalfvingerige darm is het eerste deel van de dunne darm, waar ons voedsel in terecht komt als het de maag verlaat. Bij mannen komt een maagzweer twee keer zo vaak voor als bij vrouwen.

De belangrijkste oorzaak van een zweer in de maag of twaalfvingerige darm is de Helicobacter pylori bacterie. Men heeft lang gedacht dat te veel maagsap en stress de oorzaken waren. Dit is inmiddels achterhaald. Stress en ook andere factoren, zoals roken, kunnen de klachten wel verergeren maar niet veroorzaken. Een tweede oorzaak van een zweer in de maag of twaalfvingerige darm is het gebruik van aspirine en bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s), ibuprofen, naproxen en diclofenac.


Pijn in de maagstreek staat bij een maagzweer voorop. Andere veelvoorkomende klachten zijn:

  • Misselijkheid

  • Braken

  • Weinig eetlust

  • Maagbloeding. Soms kan een maagzweer een bloeding veroorzaken.

Een maagzweer die veroorzaakt wordt door de Helicobacter pylori bacterie wordt behandeld met twee verschillende antibiotica en een maagzuurremmer. De antibiotica zorgen ervoor dat de Helicobacter verdwijnt en de maagzuurremmer bevordert de genezing van de maagzweer.

Poliepen

Een poliep in de dikke darm is een woekering van het slijmvlies van de dikke darm. Poliepen kunnen variëren in grootte en in vorm: van een speldenknop tot een poliep van enkele centimeters groot. Sommige mensen hebben slechts één poliep in de dikke darm maar het kunnen er ook meer zijn. Poliepen in de dikke darm komen  vrij vaak voor. Veel mensen hebben poliepen zonder het te weten omdat ze vaak geen klachten geven. Naar schatting heeft ongeveer 5-20 % van alle mensen boven de vijftig jaar last van poliepen.

Verreweg de meeste poliepen zijn goedaardig en zullen ook altijd goedaardig blijven. Poliepen kunnen echter onrustige cellen bevatten en op den duur uitgroeien tot een kwaadaardige tumor: dikkedarmkanker.

Poliepen in de dikke darm geven niet altijd klachten. Klachten die voor kunnen komen zijn:

  • Bloed in de ontlasting

  • Een verandering in het ontlastingspatroon

  • Een erg onregelmatige stoelgang

  • Buikpijn

  • Onverklaarbaar gewichtsverlies

Al deze klachten kunnen ook voorkomen bij andere (onschuldige) aandoeningen.

Verstopping, obstipatie

Ieder mens heeft zijn eigen ontlastingspatroon. Sommige mensen gaan drie keer per dag naar het toilet om te poepen en anderen maar drie keer per week. Dat is allemaal normaal. We spreken van verstopping wanneer het poepen moeilijk gaat en iemand minder dan drie keer per week ontlasting heeft.

Verstopping ontstaat doordat ontlasting te lang in de dikke darm blijft zitten. In de dikke darm wordt vocht uit de ontlasting gehaald. Hoe langer de ontlasting in de dikke darm zit, hoe harder en droger het wordt. Verstopping wordt ook wel obstipatie genoemd.

Verstopping wordt vaak veroorzaakt door een ongezonde voeding met te weinig vezels. Ook weinig beweging, overgewicht, een onregelmatig leven en psychische factoren zoals stress kunnen een rol spelen. Verstopping kan ook het gevolg zijn van het gebruik van sommige medicijnen.

Meestal is er geen lichamelijke oorzaak voor verstopping. Heel soms komt verstopping door een ziekte, bijvoorbeeld een traag werkende schildklier of een darmtumor.

De meest voorkomende oorzaken van verstopping zijn:

  • Te weinig vezels in de voeding

  • Te weinig drinken

  • Niet genoeg lichaamsbeweging

  • Aanleg

  • Het uitstellen van naar de wc gaan bij aandrang

  • Medicijnen met een verstoppende werking

  • Verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren

  • Psychische factoren zoals stress en spanning

  • Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

  • Slow Transit Obstipatie

Als eerste geeft de huisarts bij verstopping adviezen om uw leef- en voedingspatroon aan te passen. Bijvoorbeeld meer vezels eten, meer water drinken en meer bewegen. Wanneer dit niet genoeg effect heeft, kan de huisarts verschillende medicijnen voorschrijven.

06-21 400 992

©2020 by PDS - hypnotherapeut - HypnoseCentrumOost / MedischHypnoseCentrum - Wiedenbroeksingel 4 Haaksbergen  06 - 21 400 992